Diltizem, kalp ve damar sağlığında sıkça reçete edilen bir ilaçtır. Günümüzde birçok kişinin damar tıkanıklığı, yüksek tansiyon ve kalp ritmi bozuklukları gibi sağlık sorunlarında kullanılmasıyla dikkat çeker. Bu yazıda Diltizem’in ne işe yaradığını, nasıl kullanıldığını ve dikkat edilmesi gereken noktaları detaylarıyla ele alıyoruz.
Diltizem Nedir?
Diltizem, kalsiyum kanal blokerleri adı verilen ilaç grubuna dahil bir etken maddedir. Tıp literatüründe “diltiazem” olarak da bilinir ve genellikle tablet, kapsül ya da enjeksiyon formlarında bulunur. Temel görevi, kalp kası ve damar duvarındaki kalsiyum geçişini engelleyerek damarların gevşemesini ve kan akışının kolaylaşmasını sağlamaktır. Böylece kalp üzerindeki yük azalır ve kan basıncı kontrol altına alınır.
Diltizem, Türkiye’de genellikle doktor reçetesiyle satılır. Reçetesiz kullanımı önerilmez. Farklı üretici firmalar tarafından değişik ticari isimlerle eczanelerde bulunabilir.
Kullanım Alanları ve Faydaları
Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon) Tedavisinde Kullanımı
Diltizem, yüksek tansiyon hastalarının tedavisinde yaygın olarak tercih edilir. Kan damarlarını genişlettiği için kanın damarlardan daha rahat geçmesini sağlar ve bu sayede kan basıncını düşürür. Düzenli kullanıldığında, hipertansiyonun uzun vadeli zararlarını önlemeye yardımcı olur.
Kalp Ritmi Bozuklukları
Kalp atışlarının düzensiz ya da çok hızlı olması durumunda Diltizem’in yatıştırıcı etkisi devreye girer. Özellikle atriyal fibrilasyon, atriyal flutter ve supraventriküler taşikardi gibi ritim bozukluklarında kalp atış hızını kontrol altına alır. Böylece kalbin daha verimli çalışmasına katkı sağlar.
Angina (Göğüs Ağrısı) Tedavisinde Etkisi
Diltizem, kalp kasının oksijen ihtiyacını azaltır ve damarları genişleterek kalbe daha fazla oksijen gitmesini sağlar. Bu özellikleri sayesinde, özellikle eforla ortaya çıkan göğüs ağrısını (angina pektoris) önleyici bir rol oynar. Düzenli kullanım, ani kalp krizi riskini de azaltabilir.
Diğer Faydaları
- Bazı migren türlerinde destekleyici tedavi olarak kullanılabilir.
- Raynaud fenomeni gibi damar spazmı ile seyreden hastalıklarda da tercih edilebilir.
- Bazı hastalarda, böbrek fonksiyonlarının korunmasına yardımcı olabilir.
Nasıl Kullanılır?
Diltizem’in kullanım dozu ve sıklığı tamamen hastalığın tipine ve hastanın bireysel özelliklerine göre belirlenir. Genellikle günde 1-2 kez, ağızdan alınan tablet veya kapsül formları tercih edilir. Bazı durumlarda ise hastane ortamında damar yoluyla enjeksiyon olarak uygulanabilir.
Günlük Hayatta Diltizem Kullanımı
- Düzenli Saatlerde Alınmalı: İlacın etkisini tam olarak gösterebilmesi için her gün aynı saatlerde alınması önemlidir.
- Aç veya Tok Karnına Kullanım: Diltizem genellikle yemeklerle birlikte veya yemekten kısa bir süre sonra alınabilir. Ancak doktor tavsiyesiyle aç veya tok karna alınması önerilebilir.
- Su ile Yutulmalı: Tablet veya kapsüller bol su ile yutulmalıdır. Çiğnenmemeli veya ezilmemelidir.
- Atlanan Doz: Bir doz unutulursa, hatırlanır hatırlanmaz alınmalı; ancak bir sonraki doz zamanı yaklaştıysa, çift doz alınmamalıdır.
İlaç Etkileşimleri ve Diğer İlaçlarla Kullanım
Diltizem, bazı ilaçlarla birlikte kullanıldığında etkileşime girebilir. Özellikle beta-blokerler, digoksin, bazı antibiyotikler ve mantar ilaçları ile birlikte kullanımı doktor gözetiminde olmalıdır. Alkol ve greyfurt suyu da ilacın etkinliğini değiştirebilir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Doktor Kontrolü Olmadan Kullanılmamalı: Diltizem kesinlikle doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Doz değişikliği veya ilacın bırakılması da yine doktor kontrolünde olmalıdır.
- Yan Etkiler: Baş dönmesi, halsizlik, yorgunluk, mide bulantısı, ayaklarda şişlik gibi hafif yan etkiler görülebilir. Nefes darlığı, ciddi ritim bozuklukları, alerjik reaksiyonlar gibi durumlarda hemen doktora başvurulmalıdır.
- Kronik Hastalıklar: Karaciğer veya böbrek problemi olan hastalarda doz ayarlaması gerekebilir. Hamilelik ve emzirme dönemlerinde kullanımı da mutlaka doktor tarafından değerlendirilmelidir.
- İlaç Takibi: Düzenli aralıklarla tansiyon, kalp ritmi ve böbrek fonksiyonlarının takip edilmesi gerekir.
- Aniden Bırakılmamalı: Diltizem birdenbire bırakıldığında kalpte ciddi sorunlara yol açabilir. İlaç bırakılması gerekiyorsa, doz azaltılarak ve doktor kontrolünde bırakılmalıdır.
Diltizem, kalp ve damar sağlığını korumada etkili bir ilaçtır ancak bilinçli ve kontrollü kullanılması gerekir. Reçete edilen dozlara ve kullanım talimatlarına sadık kalmak, olası yan etkiler ve ilaç etkileşimleri konusunda dikkatli olmak önemlidir. Herhangi bir şüpheli durumda mutlaka doktorunuza danışmalı ve düzenli kontrollerinizi ihmal etmemelisiniz.